امروز سه شنبه، 3 بهمن 1396

واگذاری مسئولیت به تشکل های مردمی نیازمند تدوین قانونی جامع است

تاریخ ثبت : 19 دي سال 1394 - چاپ صفحه

رییس شورای اسلامی شهر تهران با اشاره به کارکردهای موثر سمن ها در زمینه های مختلف گفت: قطعا یکی از این کارکردها می تواند بهره گیری از نقش سمن ها در احیای هویت معماری اسلامی-ایرانی شهرها باشد که امروز به نوعی مغفول مانده است.

یکی از مسائل و چالش هایی که علی رغم اهمیت آن این روزها از دیدگاه بسیاری از مسئولین مغفول مانده سبک معماری شهرهاست که اگرچه این موضوع در هر شهر وکشوری بیانگر هویت و حتی فرهنگ آن کشور است اما متاسفانه در بسیاری از شهرهای کشور مورد بی مهری قرار گرفته و سوق به الگوهای غربی و در اصطلاح معماران امروزی سبک مدرنیته را به دنبال داشته است اما در این میان همانگونه که گرایش مردم به عنوان مهمترین بهره برداران این سبک ها یکی از عوامل موثر در این زمینه است باید پرسید آیا ساز مانهای مردم نهاد که برگرفته از همین تشکل های مردمی هستند در احیاء دوباره سبک اصیل معماری اسلامی موثر خواهند بود، موضوعی که پس از گفتگویی تفصیلی با رییس شورای اسلامی شهر تهران اینگونه توجیه می شود.

 

به عنوان رییس شورای شهر آیا در سازمان مردم نهادی عضویت دارید؟

یکی از فعالیت های بنده در رابطه با سمن ها، تاسیس سازمان مردم نهادی به نام بنیاد شهید چمران با هدف اجرای فعالیت های فرهنگی است که در آن گروه های مردمی عضو در این بنیاد به جمع آوری آثار مکتوب گفتاری و تصویری شهید چمران می­پردازند و تا کنون 12 کتاب از این آثار نوشتاری پراکنده جمع آوری شده و جهت ارائه به علاقه مندان به چاپ رسیده است ضمن اینکه برنامه های دیگری نیز هر ساله به همت گروهی از سازمان های مردم نهاد در دهلاویه و محل شهادت شهید چمران با حضور گروه های چند هزار نفری برگزار می شود.

 

آیا برنامه خاصی در حوزه سمن ها پیش بینی شده است؟

برنامه های متنوعی در کمیسیون تلفیق و سایر کمیسیون ها جهت پیشبرد فعالیت های سازمان های مردم نهاد شهر تهران تنظیم شده که بخش اعظم آن در قالب فعالیت های فرهنگی است که البته به جهت اجرای فعالیت های گسترده فرهنگی در تمام طول خدمتم و نیز ارتباط با اصناف مختلف گروه های تخصصی و کارشناسی در زمینه های علمی و هنری اصرار داشتم در تدوین این برنامه ها حضور فعال داشته باشم.

 

به نظر شما حضور و فعالیت سازمانهای مردم نهاد در فعالیتهای شهری ضروری است؟

قطعا جلب حمایت تشکل های مردمی و بهره گیری از نظرات کارشناسی و اصولی آن ها اجرای برنامه ها در مدت زمان کوتاه تر و با نتایج بهتر را توام خواهد شد که البته بهتر است تشکیل سمن ها بیشتر در قالب مسائل شهری و فعالیت هایی باشد که در اولویت مدیریت شهری قرار داشته و ارائه طرح های موثر در آن اجرای بهتر برنامه ها و رفع نیازهای شهروندان را توام شود که از آن جمله می توان به نقش موثر سمن ها و تشکل های مردمی در رفع مسائل مطرح در خصوص آلودگی آب، هوا و یا محیط زیست و مشکلاتی که اکنون رفع آن ها اساسی ترین نیاز شهروندان و برنامه مدیریت شهری است اشاره کرد، چراکه متاسفانه سرانه مصرف آب و تولید پسماند در کشور سه برابر سایر کشورهای دنیاست و این در حالی است که این مسئله به هیچ عنوان با فرهنگ دینی و اعتقادی ما سازگاری نداشته وتوجه به صرفه جویی و ارزش نهادن به برخی منابع امروز کمتر مورد توجه قرار گرفته و شاهد اسراف های فراوان و متعدد در زمینه های مختلف هستیم به طوری که تولید روزانه 7 هزار تن زباله در شهر تهران نیاز به اعتبار 70 میلیارد تومانی جهت احداث کارخانه زباله سوز و تبدیل آن به انرژی را ضروری می سازد که ارائه تمامی فرهنگ های اصولی در زمینه به کارگیری صحیح منابع و یا کاهش پسماند از جمله مسائلی است که در قالب توسعه سمن ها قابل حل خواهد بود.

 

از دیدگاه بسیاری از مسئولین تشکیل سازمانهای مردم نهاد امروز یک ضرورت است این موضوع را چگونه ارزیابی می کنید؟

تشکیل تشکل های مردمی و توسعه سازمان های مردم نهاد این امکان را فراهم خواهد ساخت که گروه هایی از جنس مردم در میان جامعه نفوذ کرده و مسائل معضلات مطرح را با دقت و دید صحیح و اصولی به حداقل ممکن کاهش دهند چرا که قطعا در شهری نظیر تهران و با برخورداری از جمعیت 10 میلیون نفری ارتباط 31 نماینده مردم در شورای شهر با تمامی این افراد غیر ممکن بوده و تشکل های مردمی با ارتباط با مردم و از سویی دیگر نمایندگان در انعکاس تمامی مسائل و مشکلات موثر بوده چالش ها را کاهش خواهند داد و اینجاست که گفته میشود سمن ها بازوان توانمندی هستند که می توانند در ترویج مسائل فرهنگی اصیل و صحیح در جامعه موثر واقع شوند.

 

به نظر شما مسئو لین باید چه مسئله ای را در رابطه با سمن ها محور فعالیت های خود قرار دهند؟

هدایت و راهنمایی سمن ها میتواند به عنوان یکی از عوامل موثر در جهت ارتقاء فعالیت ها و توانمندی آنان مورد توجه قرار گیرد ضمن اینکه باید گفت با توجه به حضور اشخاص کارشناس و مجرب در زمینه های مختلف تشکل های گروهی امروز به عنوان یکی از عناصر کلیدی در زمینه ارائه ایده و حمایت از دولت ها و سازمان ها مطرح اند.

 

اخیرا لایحه ای در رابطه با تدوین قانون سازمانهای مردم نهاد از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارائه شده به نظر شما قانون پیشین از چه مشکلاتی برخوردار بوده که نیازمند اصلاحات است؟

قانونی در خصوص سمن ها از سوی وزارت کشور تدوین و به مجلس ارائه شده که البته در زمان تدوین این لایحه از تمامی سمن ها و نیز نمایندگان شورا نظرخواهی شد و شورای شهر نیز نظرات خود را در این رابطه اعلام نمود اما اینکه قانون پیشین از چه مشکلاتی برخوردار بوده مسئله ای است که باید کمتر مورد توجه قرار گرفته و بیشتر به نیازهای سازمان های مردم نهاد و درج آن در قانون جدید توجه کرد چراکه با توجه به اینکه سازمان های مردم نهاد از طیف وسیعی برخوردار بوده و ماهیت آن غیردولتی است در صورتی که حتی کامل ترین قانون نیز در این زمینه نوشته شود باز هم چالش هایی وجود خواهد داشت. هرچند امیدواریم قانونی جدید با حداکثر جامعیت تمامی شرایط را در نظر گرفته و سبب تسهیل بسیاری از اقدامات برای سازمان های مردم نهاد شود.

 

به نظر شما سازمانهای مردم نهاد بیشتر باید در چه موضوعاتی ورود نمایند؟

ورود سازمان های مردم نهاد بهتر است بیشتر در زمینه هایی باشد که امروز به عنوان نیاز اصلی شهر و شهروندان مطرح است به عنوان مثال مسئله کمبود آب امروز موضوعی است که در صورتی که توجه کافی به آن نشود مسائل اساسی نظیر خشکسالی را در سال های آتی گریبان گیر تهران خواهد ساخت که با توجه به جمعیت 14 میلیون نفری شهر تهران و کاهش 30 درصدی منابع آب نسبت به سال گذشته و 50 درصدی نسبت به 2 سال گذشته پیش بینی وضعیت خطرناک تر در سال های آتی دور از ذهن نیست و اینکه من میگویم وضعیت خطرناکی در زمینه آب در تهران وجود دارد واقعا خطرناک است که اگر از همین امروز به آن توجه نشود در آینده جبران ناپذیر خواهد بود و سازمان های مردم نهاد با حساس کردن مردم نسبت به این موضوع و دوری آنان از اسراف و هدررفت آب می توانند کمک اساسی به مسئولان شهری کرده و این بحران را به حداقل ممکن کاهش دهند ضمن اینکه مسائلی نظیر کمک به دریافت مالیات و یا برپایی کلاس های آموزشی جهت ارتقاء معلومات شهروندی و همسایگی از جمله مسائل دیگری است که با ورود سمن ها به نحو موثری چالش های امروز را کاهش خواهد داد.

 

سازمانهای مردم نهاد تا چه میزان در راستای واگذاری کار مردم به مردم موثر خواهند بود؟

واگذاری کار مردم به مردم در اصل باید پس از ایجاد سیستمی مرتبط با این زمینه صورت پذیرد و تنها با تشکیل سازمان های مردم نهاد موثر نخواهد بود چرا که تشکل های مردمی سازمان هایی نیستند که از مسئولیت اجرایی برخوردار باشند و تنها باید مطالبه گری و بیان چالش های مردم به مسئولین را برعهده گیرند و واگذاری کار مردم به مردم در درجه نخست نیازمند عنصر مسئولیت پذیری و پاسخگویی است که تنها وظیفه حاکمیت بوده و سازمان های مردم نهاد فاقد این عنصر کلیدی اند اما واگذاری امور کلان کشور تنها باید توسط دولت ها صورت پذیرد و تشکل های مردمی در این میان تنها می توانند تصمیم گیرنده در سطح محلی بوده و واگذاری مسئولیت ها به تشکل های مردمی نیازمند سیستم نظارتی قوی و تدوین قانونی جامع است و بخش اعظم واگذاری کار مردم به مردم می تواند در قالب کارهای فرهنگی و عمومی البته پس از تدوین قانون به آنان صورت پذیرد ضمن اینکه سمن ها موثرترین نهادها جهت ارائه طرح ها و ایده به سازمان ها می توانند تلقی شوند و همین مسئله اجرای بسیاری از کارها به شیوه بهتر را به دنبال خواهد داشت.

 

با توجه به اهمیت سمن ها در حوزه های مختلف، تاثیر تشکل های مردمی در فعالیت های کلان کشوری را چگونه ارزیابی می نمایید؟

واگذاری امور کلان کشور تنها باید توسط دولت ها صورت پذیرد و تشکل های مردمی در این میان تنها می توانند تصمیم گیرنده در سطح محلی بوده و واگذاری مسئولیت ها به تشکل های مردمی نیازمند سیستم نظارتی قوی و تدوین قانونی جامع است و بخش اعظم واگذاری کار مردم به مردم می تواند در قالب کارهای فرهنگی و عمومی و البته پس از تدوین قانون به آنان صورت پذیرد ضمن اینکه سمن ها موثرترین نهادها جهت ارائه طرح ها و ایده به سازمان ها می توانند تلقی شوند و همین مسئله اجرای بسیاری از کارها به شیوه بهتر را به دنبال خواهد داشت.

 

یکی از محورهای مهم برنامه پنج ساله دوم شهرداری تهران واگذاری فعالیتها به مردم است، به چه دلیل شورای شهر به این امر تاکید داشته است ؟

واگذاری کارها در برنامه 5 ساله دوم شهرداری تهران به جهت بهره گیری بیشتر از پتانسیل ها و ظرفیت های مردمی و نیز ارتقاء ارتباط مسئولان با شهروندان به عنوان کلیدی ترین عناصر هر شهر بوده که البته باید گفت با توجه به گستردگی شهر تهران و جمعیت آن قطعا هیچ نماینده ای از فرصت کافی جهت شناخت بخش های مختلف محلات و شهر را نداشته و همین مسئله سبب بی توجهی به برخی از چالش ها و عدم رفع آن خواهد شد و اینجاست که می بایست بخشی از کار مردم را از طریق شورایاری ها و ستاد سمن ها به مردم واگذار کرد چراکه سمن ها اگر در انجام فعالیت های کلان کشور موثر نباشند در کنترل مسائل بهداشتی تنظیم برنامه های اصولی جهت ارتقاء ورزش همگانی و یا حساس کردن مسئولان و مردم نسبت به برخی مسائل که بی توجهی به آن بحران آفرین خواهد شد موثر خواهند بود.

 

با توجه به اینکه رشته تخصصی شما معماری و شهرسازی است و از سویی امروز در این موضوع شهرها با چالش و مشکل مواجه اند فکر می کنید  ورود سمن ها به این موضوع موثر خواهد بود؟

قطعا سازمان­های مردم نهاد و تشکیل سمن های تخصصی با بهره­گیری از معماران، شهرسازان، هنرمندان و اشخاص فرهیخته و فرهنگی می توانند در این زمینه موثر واقع شوند چرا که رفع چالش های امروز معماری شهر و کشور و متناسب نمودن آن با معماری اسلامی ایرانی نیاز به همراهی و همگامی مردم داشته و سازمان های مردم نهاد می توانند به خوبی معنای مسکن و آرامش و امنیت آن را برای شهروندان با به کارگیری معماری اسلامی ایرانی تفهیم سازند و متاسفانه اکنون وضعیت ساخت و ساز در مسکن به گونه ایست که آرامش روانی را از ساکنین آن سلب کرده چرا که به عنوان مثال با باز شدن یک پنجره چشم حداقل 300 بیننده در ساختمان های مشرف به آن به روی ساکنین باز شده و دائمی بودن این موضوع از سویی و عدم تحمل فرد ساکن از سویی دیگر تغییر فرهنگ را به دنبال خواهد داشت. چرا که برای کمتر فردی امکان پذیر است که از بسیاری از نیازهای ضروری خود صرف نظر کرده و یا پوشش خود را در منزل متناسب با برخی شرایط تغییر دهد و از آنجا که این مسئله تنها منحصر به چند روز نخواهد بود در نتیجه فرهنگ فرد دچار تغییر شده و این تغییر نیز در نهایت آسیب هایی را به دنبال خواهد داشت که البته باید گفت این تغییرات نه در مدت زمان کوتاه بلکه در بازه زمانی طولانی تر و مثلا گذشت 10 سال فرهنگ جدید در اثر عادت مردم به یک موضوع را به دنبال خواهد داشت و سمن های تخصصی در زمینه معماری شهرسازی می توانند این معضل اساسی و امروز شهرها را بر طرف سازند چراکه متاسفانه امروز بسیاری از مسائل فرهنگی قدیمی مان را قلع کرده و به تعبیری دیگر ضد فرهنگ شده ایم و تمامی این موارد برای آینده و هویت ما خطرناک است و ضربه و آسیب بزرگی به اجتماع، هویت و سلوک خانوادگی مان خواهد بود.

 

به عقیده شما چه موضوعی در فاصله گرفتن معماری امروز شهرها از معماری اصیل ایرانی- اسلامی موثر بوده است؟

باید گفت یکی از دلایلی که امروز موجب فاصله گرفتن معماری شهرها از معماری اسلامی ایرانی شده سودمحوری معماران و بهره گیری آنان از سبک های غربی و اروپایی بوده در حالی که کشور ما قطعا با برخورداری از ارکان دینی و محوریت اسلامی از نیازمندی های دیگری در عرصه شهرسازی برخوردار است و بنده به عنوان یک مسئول قادر نخواهم بود که همواره و به تنهایی این مسئله را هر چند اساسی و ضروری در جامعه مطرح کنم اما قطعا تشکیل سمن ها و بازگو کردن این موضوع از زبان افرادی که از جنس مردم بوده خواهد توانست در اصلاح این اشتباهات موثرتر شود.

 

کلام آخر از دیدگاه شما؟

مسئله ساماندهی تشکل های مردمی و توان افزایی آن ها مهم ترین موضوعی است که باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد چراکه در بسیاری از مواقع با سمن هایی مواجه می شویم که تنها هدایت گری و سامان دهی آنان شکوفایی خلاقیت فکری و ذهنی آنان را به دنبال داشته و نتایج موثری را رقم خواهد زد.