امروز سه شنبه، 3 بهمن 1396

در نخستین نشست تخصصی رسانه و سلامت روان مطرح شد:
بحران سلامت قطعی است/ بازگشت 13هزار کارتن خواب و بیمار به جامعه

تاریخ ثبت : 29 آذر سال 1394 - چاپ صفحه
بحران سلامت قطعی است/ بازگشت 13هزار کارتن خواب و بیمار به جامعه

مهراد ناظری جامعه شناس با بیان اینکه افول سرمایه اجتماعی، سلامت روانی را تهدید می کند افزود: بدون تردید سرمایه اجتماعی و ارتقاء آن نقش پر رنگی در سلامت جسمی روانی و اجتماعی هر فرد ایفا می کند و در جوامعی که به بازتولید این سرمایه توجه ای نمی شود بحران سلامتی قطعی است.

به گزارش تهران سمن، نخستین نشست تخصصی رسانه و سلامت روان به همت موسسه خیریه حمایت از آسیب دیدگان اجتماعی با حضور متخصصان و کارشناسان حوزه آسیبهای اجتماعی در سالن همایش های ستاد سمن های شهر تهران برگزار شد.

محمد رضا باباخانی رئیس هیات مدیره موسسه حمایت از آسیب دیدگان اجتماعی به عنوان اولین سخنران این مراسم ضمن گرامیداشت روز جهانی سلامت روان، ارائه خدمات بشردوستانه،کمک به افراد نیازمند و آسیب دیده، بازگرداندن 13 هزار کارتن خواب و بیمار به جامعه و نگهداری شبانه روزی 480 بیمار روانی مزمن بی سرپرست، بدسرپرست را از جمله موارد عملکرد 17 ساله سرای احسان ذکر کرد و افزود: این مؤسسه در شرایطی که برخی از شهروندان بیمار اعصاب و روان روزگار خود را به سختی سپری می کنند به حمایت و مددکاری آنها می پردازد تا زندگی اجتماعی خود را بازیابند.

وی تصریح کرد: سرای احسان به عنوان یکی از خیریه های تحت پوشش ستاد توان افزایی و حمایت از فعالیت سازمانهای مردم نهاد شهر تهران در راستای مسئولیت اجتماعی خود همواره در تلاش جهت احیای حقوق از دست رفته این قشر فراموش شده و اجرای فعالیتهای  مهم در این عرصه بوده است.

توسعه حقوق بیماران روانی در برنامه ششم دیده شود

 رئیس هیات مدیره موسسه حمایت از آسیب دیدگاه اجتماعی گفت: انتظار داریم در برنامه ششم توسعه حقوق بیماران روانی دیده شود، مطمئنا مسئولین کشور متولیان بیماران روانی را مشخص خواهند کرد و بودجه ای را به حمایت از این بیماران اختصاص خواهند داد. در این صورت یک بیمار روانی هم به عنوان یک شهروند، حق زندگی اجتماعی خواهد داشت.

در ادامه این نشست تیم کارشناسی به ارائه مطالب تخصصی پرداخت که دکتر موسویان رییس سابق بیمارستان روانپزشکی رازی به عنوان یکی از اعضای این تیم با اشاره به تعریف stigma گفت: انگ ناشی از نقائص ظاهری، نگرشها و عقائد منفی راجع به گروهی از افراد  جامعه، بیماریهای مختلف مانند جذام و طاعون در قدیم و ایدز و بیماری روانی در دوران جدید، مسائل خاص اجتماعی مانند فرد مطلقه، مشاغلی مانند مرده شوی یا باربر، استفاده از سمعک، عینک، صندلی چرخدار، داشتن لهجه ای خاص از جمله این موارد است که این انگ گذاری بر بیماران روانپزشکی عدم تمایل به مراجعه جهت درمان، مواجه شدن با تبعیض در برخورد و انکار بیماری و عدم پذیرش توصیه های درمانی را به دنبال خواهد داشت.

وی احساس کلی افراد در برخورد با بیماران روانپزشکی را آمیزه ای از ترس، تمسخر و یا ترحم  دانست و گفت: برخورد تحقیرآمیز اطرافیان، برخورد تبعیض آمیز در ملاقات نسبت به بیماران جسمی، ایجاد مشکل در ازدواج، ایجاد مشکل در یافتن شغل و استخدام به عنوان تاثیرات اجتماعی انگ گذاری مسائل و مشکلات متعددی را برای این افراد به وجود خواهد آورد که از این جهت باید مورد توجه اطرافیان بیمار قرار گیرد.

لزوم تصحیح دیدگاه جامعه در خصوص بیماریهای روانی

وی در ادامه به ذکر راهکارهای انگ زدایی از بیماران روانپزشکی پرداخت و اظهار داشت: تلاش همگانی جهت بهبود شرایط، بهره گیری از ظرفیت رسانه ها برای معرفی افراد مشهور مبتلا به این بیماریها به عنوان الگو از جمله این راهکارهاست که البته عدم کار برد کلمات برخوردار از بار منفی و تمسخر آمیز، تصحیح دیدگاه جامعه در خصوص بیماریهای روانی و درمان پذیر بودن آنها، نظارت و دقت در شیوه های شناساندن بیماریها در صدا و سیما و نشریات و فراهم سازی زمینه ورود این بیماران به جامعه از جمله موارد دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.

دومین کارشناس تخصصی دکتر مهراد ناظری جامعه شناس نیز با بیان اینکه افول سرمایه اجتماعی، سلامت روانی را تهدید می کند افزود: بدون تردید سرمایه اجتماعی و ارتقاء آن نقش پر رنگی در سلامت جسمی روانی و اجتماعی هر فرد ایفا می کند و در جوامعی که به بازتولید این سرمایه توجه ای نمی شود بحران سلامتی قطعی است.

ناظری ضمن تشریح مبانی نظری سرمایه اجتماعی تاکید کرد، همان طور که پوتنام با تحقیق در ایتالیا و آمریکا به این نتیجه رسید که هر گونه تقلیل شبکه های اجتماعی و هنجار های اجتماعی می تواند به  انسجام یک جامعه آسیب زند در ایران نیز تضعیف شبکه های اجتماعی، هنجارهای مشترک و اعتماد می تواند به یک جامعه آسیب های جدی وارد کند.

ناظری تلویزیون و دو شغله و سه شغله شدن والدین و زندگی اتوبانی و فاصله نسل ها را از عوامل اصلی تقلیل سرمایه اجتماعی عنوان کرد و گفت:  فرد گرایی، تنهایی، عدم امکان تعامل و گفتگوهای چند طرفه، بی توجهی به وضعیت روحی روانی از مهمترین عامل گسترش اختلال روانی در ایران است که باید شیوه های کاهش آن مورد توجه و ارزیابی قرار گیرد.

وی در ادامه به نقش ارتباط با انحراف پرداخت و افزود: در جوامع برخوردار از سطوح افقی و عمودی ارتباطی زندگی مردم شاد تر و آرام تر بوده که البته در جوامع فاقد فرهنگ تعامل و شبکه های اجتماعی انحرافاتی نظیر جرم، جنایت، فروپاشی خانواده، اعتیاد  و خودکشی گسترده تر است.

وی در ادامه ضمن اشاره به جامعه ژاپن و تشریح شیوه های ارتقاء اجتماعی در این کشور خاطر نشان کرد: اتکا به منابع انسانی و منابع اجتماعی جامعه از جمله این شیوه ها بوده بعنوان نمونه بیمارستانی در ژاپن وجود دارد که مهمترین مزیت مراجعه بیماران به آن مهربانی تا مرز بی نهایت است در این بیمارستان پرستاران و پزشکان و کلیه پرسنل علاوه بر انجام کار های تخصصی خود ملزمند به بیماران لبخند زده و آنها را در آغوش بگیرند و با آنها یار و غم خوار در فرایند بیماریشان باشند این نوع نگرش بیانگر آن است که در کشور های پیشرفته به نقش پر رنگ ارتباطات و پیوند های اجتماعی غیر رسمی پی برده اند.

وی در ادامه راه نجات بیماران روانی را توجه و تاکید به فرهنگ عشق ورزی دانست و گفت: هم اکنون بیش از عشق در خیابان ها با نزاع های خیابانی و خشونت های افراد روبرو هستیم در حالی که در جامعه ای که عشق مورد توجه است افراد با صمیمیت و مهربانی با یکدیگر برخورد می کنند و طبیعتاً در چنین جوامعی هزینه های مبادلات پایین آمده و آن جامعه راحت تر و آسانتر به توسعه خواهد رسید.

ناظری به پدیده کارت اعتباری ایجاد کردن برای هر شهروند اشاره کرد و گفت: ما باید فرهنگ ایجاد کارت اعتباری برای خود را با ارائه خدمات و مهربانی به دیگران بدون هیچ چشم داشت در جامعه ترویج کنیم و طبیعتاً هر فردی که مهر ورزی بی چشم داشت را بیش از شهروندان دیگر را در ستور کار خود قرار دهد کارت های اعتباری بیشتری را برای زندگی آرامتر و موفق تر در اختیار خواهد داشت.

مهمترین راهکارهای موفقیت در هر جامعه

وی در ادامه ایجاد همکاری شبکه های اجتماعی و افزایش فرهنگ اعتماد را از جمله مهمترین راهکارهای موفقیت در هر جامعه  ذکر کرد و گفت: متاسفانه در جامعه ایران همه از عقلانیت صحبت می کنند و هیچ کس به این نکته توجه ندارد که عقل و احساس در کنار هم باید رشد کنند تا افراد در کنش های اجتماعی موفق تر شوند .

فرهاد رمضانی نژاد رئیس سرای احسان به عنوان دیگر کارشناس این نشست مشکلات و اختلالات روانی را مشکل امروز دیگران و فردای همه دانست وگفت: هر نوع ناسازگاری، نابهنجاری روانشناختی و رفتاری شدید که اختلال در کارکردها و عملکردهای اساسی فرد را سبب شود ضرورت مداخلات تخصصی را بیشتر می نماید که از این حیث باید به پروش متخصصان و کارشناسان توجه نمود.

رمضانی در ادامه به تاریخچه بیماریهای روان در جهان و قرون گذشته پرداخت و گفت: در دهه های 80 و 90 بازتوانی جایگاه خود را به عنوان یکی از سه رکن سلامت پیشگیری، درمان و بازتوانی پیدا کرد که  نسخه زندگی در مقابل نسخه درمانی، اهدای زندگی به افراد آزاد در مقابل آزاد کردن افراد و حمایت از افراد در مقابل برداشتن محدودیت مورد توجه قرر گرفت.

بازتوانی روانی اجتماعی جز با حمایت برنامه ریزان سیاسی میسر نخواهد شد

وی در ادامه هدف بازتوانی روانی اجتماعی را به حداکثر رساندن توانائیهای فردی در زمینه عملکرد اجتماعی بر اساس امکانات موجود دانست و افزود: دستیابی به این مهم جز با بهره گیری از توان تخصصی متخصصین، همکاری خانواده، جامعه و حمایت برنامه ریزان سیاسی میسر نخواهد شد.

توانبخشی 482 بیمار روانی مزمن

رمضانی با اشاره به خدمات مرکز نگهداری و توانبخشی بیماران روانی سرای احسان و گفت: ارائه خدمات توانبخشی به 482 بیمار روانی مزمن و برگزاری کارگاه های قالیبافی، منبت، معرق، سفال، نقاشی، داستان، نقاشی بر روی کاشی، خیاطی، باغبانی، جاجیم بافی، نانوایی از جمله فعالیتهای اجرایی در راستای کاهش آسیبهای اجتماعی این افراد و توان افزایی آنها بوده است.

رمضانی در ادامه به خانه های حمایتی و اصول بنیادی تشکیل این خانه ها و نحوه تأسیس اولین خانه حمایتی سرای احسان پرداخت و بروندادهای این خانه را طی یکسال اخیر  بررسی نمود.

نادر منصور روانشناس مسئول واحد روانشناسی سرای احسان و پژوهشگر در حوزه بیماران روانی مزمن نیز با اشاره به تاثیرات اساسی و مهم اختلالات شدید روانپزشکی بر زندگی فرد، خانواده و سیستم اجتماعی اظهار داشت: از دیرباز خانواده به عنوان یک نهاد اجتماعی با عملکردهای چندگانه خود جوابگوی بسیاری از نیازهای عاطفی و اجتماعی و القای ارزش­ها و الگوهای رفتاری مطلوب بوده که با توجه به این مسئله نمی­توان تاثیر سیستم خانواده را در وقوع بیماری­ها نادیده دانست چرا که در آن صورت خانواده در جریان درمان تیم درمانی مقابله و مقاومت خواهد کرد.

پیامدهای اجتماعی و اقتصادی بیماری های روانی بر خانواده ها

وی با یادآوری کاهش کیفیت زندگی بیماران روانی بر اثر فشار روانی ایجاد شده و نیز تاثیر این امر بر سلامت و کارکرد مراقبین و خانواده افزود: پیامدهای هیجانی، اجتماعی و اقتصادی تحمیل شده بر خانواده­ها را نمی توان نادیده گرفت چراکه موضوعی بدیهی و انکار نشدنی است.

منصور اسکیزوفرنیا را یکی از بیماران روانی با چالش­های متعدد در زمینه مدیریت و مراقبت دانست و افزود: این بیماری به دلیل هزینه­های هنگفت برای بیمار و مراقبین در نتیجه تغییر مراقبت از بیمارستان به خانواده نیازمند حمایت­های روانی- اجتماعی و اقتصادی دولت است.

وی با اشاره به اهمیت نقش رسانه در بهداشت روانی خانواده های برخوردار از بیمار روانی گام اول را آموزش همگانی در راستای تغییر نگرش جامعه نسبت به بیمار روانی عنوان کرد و گفت: یکی دیگر از وظایف رسانه ارائه تصویر مثبت از بیمار روانی است نه یک فرد خشن و جانی ضمن اینکه نمایش دستاوردهای این افراد در ایجاد احساس مفید بودن و ارزشمندی در آنان موثر خواهد بود.