امروز سه شنبه، 3 بهمن 1396

مجتبی شاکری/ نقش موثر سازمانهای مردم نهاد در کاهش مسائل شهری

تاریخ ثبت : 22 تير سال 1394 - چاپ صفحه
مجتبی شاکری/ نقش موثر سازمانهای مردم نهاد در کاهش مسائل شهری

در نگاه کلی سمن مجموعه افرادی است که فکر و اندیشه خود را در جهت فعلیت بخشیدن یک ایده به کار گرفته که در این میان اجرای موثر برنامه ها می تواند گروه های مردمی را در جهت تداوم عملکرد با خود توام ساخته و قطعا انجام کارهای مطالعاتی، طرح های خلاقانه و متناسب با سلایق و نیاز مردم در کشش و سوق جامعه به توسعه سمن ها بی تاثیر نخواهد بود، سازمانهای مردم نهاد با توجه به تعاریف به کار رفته برای آن ها بر خلاف احزاب از محوریت اجتماعی و نه سیاسی برخوردار بوده و به همین دلیل است که می توانند ضمن ترویج مطالبه گری پاسخگوی مطالبات مردمی باشند و البته در این میان نباید نقش آنان را در حساس سازی جامعه نسبت به برخی موضوعات نظیر آلودگی هوا، محیط زیست، ترافیک، تورم، نوسازی بافت های فرسوده و یا عوامل آسیب زا را فراموش کرد چراکه می توانند پس از کسب اعتماد مردمی ضمن کمک به سازمان ها در اجرای بهتر فعالیت ها هشدارهای لازم در خصوص چالش ها را نیز مطرح نمایند.

متاسفانه برخی افراد خود را در زندان برخی تعاریف محبوس کرده و تنها به دنبال مقایسه کشور با سایر کشورهای دیگرند و این درحالی است که روحیه کار گروهی و شکل گیری تشکل های مردمی در ایران از پیشینه و قدمت طولانی برخوردار بوده و تنها باید با برگزاری برخی نشست ها، گفت و گوها و کرسی های آزاد اندیشی نسبت به احیا و سامان دهی سازمان های مردم نهاد اقدام کرد، امروزه توجه به برخی مسائل در جامعه علی رغم نیاز مدیریت شهری و شهروندان مغفول مانده و در این میان تدوین آیین نامه و قوانین حمایتی در رابطه با سمن ها خواهد توانست ضمن رفع موانع و چالش های پیش روی سازمان های مردم نهاد اجرای بهتر برنامه ها در کشور را میسر سازد چرا که توجه به سمن ها در واقع تحقق تاکیدات امام راحل(ره) و نیز مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در رابطه با واگذاری کار مردم به مردم است و هرچند تنظیم برنامه 5 ساله دوم شهرداری تهران نیز در جهت بهره گیری از سازمان های مردم نهاد در اجرای پروژه های شهری و افزایش مشارکت مردم در اداره شهر بوده است اما شورایاری ها، مدیریت محلات و نیز سمن ها به عنوان عناصر کلیدی در عملیاتی کردن این مسئله مطرح اند.

باید گفت شهرداری تهران برخی از اقدامات مدیریت شهری را با مشارکت مردم و در قالب بهره گیری از پتانسیل شورایاری ها و ستاد توان افزایی و حمایت از سازمان های مردم نهاد شورای شهر به کار می گیرد که البته نقش سمن ها در این زمینه بیش از سایر تشکل های مردمی است ضمن اینکه لازم به یادآوری است وزارت کشور، وزارت ارشاد، سازمان بهزیستی، هلال احمر و یا نیروی انتظامی  نیز از جمله مجموعه هایی هستند که  لزوم همسوسازی فعالیت سمن ها با حوزه کاری و تایید این نهادها ضروری است.

نکته دیگر اینکه احداث مددسراها و سامان سراها برای افراد آسیب دیده و یا ساخت همراه سرا جهت اسکان همراهان بیماران در سطح شهر بیانگر اهمیت و ارزش شهروندان از دیدگاه مدیریت شهری است و البته حضور تشکل های مردمی در اجرای تمامی این برنامه ها ضمن کاهش هزینه برای شهروندان و ارتقاء رضایت آنان از عملکرد مدیریت شهری تحقق برنامه ها و پروژه های تعریف شده در کوتاه ترین زمان ممکن موجب خواهد شد ضمن اینکه افزایش دو برابری تعداد اعضای شورای شهر در دوره چهارم از 15 نفر به 31 عضو و نیز صرف حداقل 220 ساعت زمان توسط هر یک از اعضا جهت رسیدگی به مسائل شهری و اجرای بهتر برنامه ها بیانگر گستردگی فعالیتها در شهر است که لزوم شکل گیری گروه های مردمی نظیر شورایاری ها و سمن ها در سطح محلات را دو چندان ساخته چراکه واگذاری بخشی از کارها به مردم سبب تسریع در اجرای فعالیت ها شده و قطعا این مسئله رفع موانع و مشکلات را در کوتاه ترین زمان به دنبال خواهد داشت که البته شکل گیری کارگروههای 15 گانه در ستاد توان افزایی و حمایت از فعالیت سازمانهای مردم نهاد و با هدف ارائه طرح های موثر و براساس نظر کارشناسی و تخصصی خواهد توانست درجهت رفع نیازها و چالش های مردم موثر عمل کرده که از آن جمله می توان به کارآفرینی، سامان دهی افراد کارتن خواب، کودکان کار و خیابان، ساخت مدرسه و یا حمایت از افرادی اشاره کرد که به دلایل مختلف به آسیب های اجتماعی دچار شدند.

از سویی دیگرهرچند هم اکنون تشکل های مردمی در سطح شهر از تعداد قابل توجهی برخوردارند اما لزوم فراهم سازی امکانات برای این تشکل ها به خصوص در مراحل اولیه شکل گیری آنان ضروری است و در راستای آن فراهم سازی دوره های آموزشی و آشنایی سمن های نوپا با تشکل های قدیمی تر و انتقال تجربه های این تشکل ها زمان آزمون و خطا را برای آنان به میزان قابل توجهی کاهش داده و سرعت توسعه فعالیت های مردمی در جامعه را به شدت افزایش خواهد داد .

درپایان باید گفت نگاه موثق به تمامی افرادی که در حوزه شهری و در قالب تشکل های مردمی به ارائه خدمت می پردازند مهم ترین عاملی است که می تواند زمینه ورود سایر افراد به این حوزه را فراهم سازد ضمن اینکه برخورداری هر شهر و جامعه از طیف وسیعی از افراد بازنشسته خواهد توانست با ارائه آموزش های صحیح آنان را از افرادی منفعل و خدمت گیرنده به افرادی فعال و پرچم دار تبدیل سازد چراکه این افراد با توجه به برخورداری از تجارب متعدد زمینه ساز اجرای بهتر فعالیت ها خواهند بود و البته تلفیق این تجربه با ایده های خلاقانه و پتانسیل های عظیم جوانان ضمن نظارت بهتر دولت نتایج بهتری را توام خواهد شد. 

* نایب رییس کمیسیون اجتماعی و فرهنگی شورای شهر و

عضو شورای مرکزی ستاد توان افزایی و حمایت از سازمانهای مردم نهاد شهر تهران